Fundusz pracy – publiczny fundusz celowy, działający od 1990 roku.
Cel powstania – promocja zatrudnienia, aktywności zawodowej, zmniejszania skutków bezrobocia.
Źródło przychodów – obowiązkowe składki opłacane przez zatrudniających za przyjętych do pracy pracowników i przez osoby prowadzące firmy a także dotacje z budżetu państwa i budżetu Unii Europejskiej.
Przeznaczenie – pomoc pieniężna dla nieaktywnych zawodowo, prace zapobiegawcze, prace publiczne, kursy i przekwalifikowywanie bezrobotnych.
Płacący opłaty ubezpieczeniowe za zatrudnione osoby, płacą składkę na Fundusz Pracy – przymus ten reguluje ustawa z 20 kwietnia 2004 r. o propagowaniu zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001 ze zm.). Obowiązek taki występuje, gdy są wypełnione razem 2 przesłanki:
podstawa wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe – w rozliczeniu na okres pełnego miesiąca – musi odpowiadać co najmniej minimalnemu wynagrodzeniu,
istnieją obowiązkowe (a nie dobrowolne) ubezpieczenia emerytalno – rentowe
Jak widać, pracodawca ma przymus płacić za pracownika składkę na Fundusz Pracy tylko wtedy, gdy kwota, która stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, wynosi w rozliczeniu na okres miesiąca co najmniej najmniejsze wynagrodzenie za pracę. Ale dla:
pracownika w I roku pracy wynagrodzenie to wynosi minimum 80% wysokości najmniejszego wynagrodzenia za pracę,
osób świadczących pracę w okresie odbywania kary pozbawienia wolności albo tymczasowego aresztowania wynosi minimum 50% najmniejszego wynagrodzenia za pracę
Umowa o pracę
Przy ustalaniu istnienia przymusu opłacania składek na FP, należy wziąć pod uwagę przychód będący podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w rozliczeniu na okres miesiąca. Oznacza to, że jeżeli ubezpieczony miał przychód tylko za część miesiąca, trzeba dokonać stosownych obliczeń i dopiero na ich podstawie określić wystąpienie lub brak wymienionego przymusu liczenia składek na ten fundusz. Sytuacja taka będzie miała miejsce w razie zawarcia umowy o pracę w czasie miesiąca, jak także w przypadku wykorzystania przez zatrudnionego z wypoczynku nieodpłatnego, czy też pobytu na zwolnieniu L4.
Umowa cywilnoprawna
Składka na FP jest obowiązkowa także za osoby wykonujące pracę na zasadzie umowy zlecenia lub agencyjnej albo innej umowy o wykonanie usług, do której w myśl przepisów Kodeksu Cywilnego stosuje się przepisy tyczące się zlecenia. W sytuacji, gdy zleceniodawca (jako osoba fizyczna) zatrudnia jedynie biorących zlecenia, to za osoby te nie opłaca składek na FP. Nie ma to przełożenia na dających zlecenie, będących jednostkami organizacyjnymi.
Umowa o pracę + umowa cywilnoprawna
Jeżeli kwoty będące podstawą wymierzania rat na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wypływają z różnych źródeł, to przymus płacenia rat na FP rodzi się wtedy, kiedy koszt stanowiący podstawę wymiaru rat z tych tytułów wynosi co najmniej najmniejsze uposażenie za pracę.
WAŻNE!!!
Raty na Fundusz Pracy nie opłaca się za osoby, które osiągnęły wiek wynoszący minimum 55 lat dla kobiet oraz 60 lat dla mężczyzn. Dotyczy to zarówno pracowników ale i zleceniobiorców.