Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług precyzyjnie określają sytuacje, w których właściciel działalności gospodarczej może zmniejszyć wymiar podatku VAT. Zdarzają jednakże takie przypadki, kiedy jest to niewykonalne, a niesłuszna interpretacja przepisów, zagraża konsekwencją karną.
Odliczenie VAT to inaczej mówiąc, zmniejszenie o wymiar podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu dokonanej sprzedaży. W efekcie, przekłada się na zmniejszenie sumy podatku należnego do zapłaty lub powstaniem nadwyżki, którą można przenieść na następny okres rozliczeniowy.
Sytuacje, w których można odliczyć podatek VAT
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT w zakresie, towarów i usług, używanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Ponadto, zakup towarów albo usług powinien być związany z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą.
Funkcjonują jednakże wyjątkiprzewidziane przez mocodawcę. Rozszerzają one prawo do korzystania z odpisu podatku VAT, choć podatek naliczony nie jest związany z czynnością opodatkowaną. Podzielić je można na 3 grupy:
Złoto jako towar
Podatnik może odliczyć podatek VAT również w sytuacji, jeśli wykonując czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 122 ustęp 1 ustawy o VAT (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:
- złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego albo przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym także wewnątrzwspólnotowo, albo importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeśli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika albo na jego rzecz
- usługi , które polegają na zmianie postaci, masy albo próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym także wewnątrzwspólnotowo, a także jeśli importuje towar albo usługi, które są związane z wytworzeniem albo przetworzeniem złota inwestycyjnego
Import zagraniczny
Właściciel działalności gospodarczej może odliczyć podatek VAT, jeśli importowane albo nabyte usługi albo towary dotyczą:
- dostawy towarów lub świadczenia usług przez podatnika poza granicami kraju (więc formalnie nieopodatkowanych), jeśli kwoty te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były realizowane na terytorium kraju, a przedsiębiorca jest w posiadaniu dokumentów ,potwierdzających związek odliczonego podatku z tymi czynnościami
- wydania próbek, drukowanych materiałów reklamowych, prezentów (art.7 ust.3-7 ustawy o VAT)
Usługi niematerialne
Podatnik, zgodnie z art.27 ustęp 3 punkt 1 ustawy o VAT, posiada również prawo do odliczenia podatku VAT, jeżeli terenem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza Unią Europejską albo gdy usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów potwierdzające związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,potwierdzających związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:
- transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
- udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, przelewów, płatności, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu
- pośrednictwa albo wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, albo jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
- transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, w tym również świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych