Ryczałtem zwiemy pewną, z góry określoną, kwotę, która jest jednakowa dla wszystkich kolejnych m-cy. Ryczałt podatkowy z drugiej strony, to uproszczony sposób podatku, który liczenia nie uwzględnia podstawy wymiaru podatku.
W ryczałcie od przychodów rejestrowanych, podstawę opodatkowania stanowi przychód, który nie jest zmniejszony o koszty jego uzyskania. Taki typ rozliczenia ma swoje wady i plusy. Do tych pierwszych uwzględnić możemy między innymi to, że przy niskich dochodach, taka forma rozliczenia nie opłaca się podatnikowi, który w takim przypadku odnosić będzie wyższe straty, niż korzyści. Wadą jest także brak możliwości rozliczania się ze współmałżonkiem oraz niemożliwość porzucenia tego typu rozliczania na rzecz innej w trakcie roku podatkowego. Dużymi atutami są natomiast sposobność prowadzenia prostej księgowości a także wysokie korzyści osiągane przy niskich kosztach prowadzenia firmy.
Są mimo to niejakie ograniczenia, które nakłada prawodawstwo polskie (ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.)). Przepisy tłumaczą, że ryczałtowcami mogą być:
• Osoby fizyczne, spółki cywilne a także spółki jawne osób fizycznych, których przychód pochodzi z pozarolniczej działalności gospodarczej, którzy nie są zmuszeni do tworzenia pełnej księgowości a także ich przychód nie był wyższy niż pułap upoważniający do niniejszego wyboru (250 000 euro) lub też dopiero rozpoczynają prowadzenie firmy (w tym przypadku nie obowiązuje pułap),
• Osoby fizyczne otrzymujące przychody z ramienia umowy dzierżawy, poddzierżawy, podnajmu, najmu lub podobnych umów
Ryczałtowcami nie będą zaś:
• Osoby fizyczne otrzymujące dochody z tytułu prowadzenia: lombardów, aptek, handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, niektórych wolnych zawodów (np. tłumacze, pielęgniarki, nauczyciele udzielający lekcji na godziny, nie związani żadną umową, położne, felczerzy, lekarze, lekarze stomatolodzy, technicy dentystyczni, lekarze weterynarii), działalności w zakresie kupna-sprzedaży wartości dewizowych,
• Odprowadzający podatek w formie karty podatkowej na zasadach określonych w rozdziale 3,
• Producenci produktów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym (wyjątek stanowi wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii),
• W niektórych sytuacjach, również osoby zakładające w roku podatkowym działalność po zmianie działalności (ze współmałżonkiem lub bez),
• Osoby wykorzystujące okresowe zwolnienia z podatku dochodowego,
• Osoby otwierające działalność w pojedynkę lub w spółce, jeśli w poprzednim roku podatkowym osoba taka lub minimum jeden ze wspólników, robił rzeczy, które wchodzą w obręb działalności przedsiębiorstwa
Od 20 maja 2010 roku zmianie uległy w pewnym stopniu reguły, dotyczące osób fizycznych, które osiągają dochód z racji umowy najmu, poddzierżawy, dzierżawy, podnajmu lub podobnych umów (ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 473)). W chwili obecnej podatnik, który rozpoczął taką działalność oraz chciałby zostać ryczałtowcem, składa pisemną deklarację kierownikowi adekwatnego urzędu skarbowego, do 20 dnia m-ca kolejnego po miesiącu, w którym uzyskał pierwszy przychód. Jeśli przychód ten był osiągnięty w grudniu, ma on na to czas do końca roku podatkowego.