W myśl ogólnej reguły swobody umów, wyrażonej w art. 3531k.c., strony tworzące umowę mają możliwość ułożyć stosunek prawny, według swego uznania, byleby jego zakres albo cel nie były przeciwstawne właściwościom stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Przepis ten stanowi wprost o tym, iż świadczenie pracy nie musi mieć charakteru pracowniczego, a więc dopuszcza się jej stworzenie na podstawie umowy cywilnej. W tym zakresie liczy się chęć stron, jaką należy przemyśleć w pierwszej chwili.
Umowa o pracę – zatrudniony zobowiązuje się do świadczenia pracy określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy. Zatrudniający rozlicza tę pracę, precyzuje jej miejsce i czas świadczenia. Obliguje się również do przyjęcia do pracy kandydata i wypłacenia mu opisanego w umowie wynagrodzenia. Znaczy to, że bez względu na nazwę podpisanej przez zainteresowanych, przy spełnieniu tych warunków, dany stosunek łączący strony, zostanie potraktowany jako umowa o pracę.
Nie jest możliwe zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy uchowaniu świadczenia pracy w takich samych warunkach.
Umowa zlecenie – określa towar lub usługę, które zleceniobiorca obliguje się wykonać na rzecz zleceniodawcy. W niniejszym przypadku mamy dwa subiekty stosunku zobowiązaniowego - miast pracownika i zatrudniającego, występuje zleceniobiorca i zleceniodawca.
Umowa zlecenie i umowa o pracę są najczęstszymi formami przyjęć do pracy pracowników. Mimo, że na gruncie umowy o pracę oraz umowy zlecenia mają możliwość być świadczone takie same usługi, to między tymi formami zatrudnienia istnieje kilka istotnych rozróżnień:
Umowa o pracę
• Zatrudniony jest dobrowolnie podporządkowany zatrudniającemu,
• Szczegółowo charakteryzuje tryb oraz terminy wypowiedzenia,
• Stworzenie umowy o pracę w zamian umowy zlecenia, nie tworzy żadnych negatywnych konsekwencji prawnych dla zlecającego,,
• Zatrudniony ma obowiązek świadczyć pracę osobiście oraz wyświadczać polecenia pracodawcy,
• Stronami umowy są pracownik i zatrudniający,
• Podstawowa część wypłaty powinna być płacona co miesiąc,
• Między stronami zachodzi stosunek pracy,
• Winna być stworzona w charakterze pisemnym. Jeżeli będzie jedynie słownie, zatrudniający musi maksymalnie w ciągu siedmiu dni od dnia rozpoczęcia pracy, poświadczyć ją pisemnie,
• Zatrudniony ma obowiązek wypełniać ustalone powinności w przeznaczonym do tego celu miejscu i czasie,
• Może być zawarta jedynie z osoba fizyczną,
• Jest odpłatna. Zatrudniony nie może zrzec się prawa do wypłaty
• Osoba świadcząca umowę o pracę podlega obowiązkowo polisie społecznej.
Umowa zlecenie
• Może być odpłatna lub nieodpłatna,
• Stronami umowy są wykonujący zlecenie oraz zlecający,
• Zleceniodawca i zleceniobiorca są równorzędnymi podmiotami,
• Może zostać wypowiedziana w dowolnym czasie,
• Wynagrodzenie powinno zostać wydane po wykonaniu zlecenia (lub w inny sposób określony w umowie pomiędzy zleceniodawcą a przyjmującym zlecenie),
• Może być związana w każdej formie: słownie, pisemnie lub w sposób dorozumiany,
• Zawarcie umowy zlecenia miast umowy o pracę jest wykroczeniem przeciw prawom zatrudnionego i podpada karze grzywny,,
• Zleceniobiorca nie ma obowiązku świadczyć określone polecenia w wyznaczonym miejscu i czasie,
• Zasadniczo zleceniobiorca powinien wykonywać pracę osobiście. Ma on jednak możliwość w szczególnych sytuacjach, za pozwoleniem zlecającego, oddać jej świadczenie innej osobie, co daje zlecającemu całkowitą pewność, że praca będzie wykonana na czas. Za wybranie osoby zastępującej odpowiedzialność ponosi bowiem zleceniobiorca,
• Mogą ją wykonywać przeróżne osoby, także osoby prawne oraz pozostałe subiekty nie mające osobowości prawnej,
• Między stronami wywiązuje się stosunek cywilnoprawny
• Osoba świadcząca zlecenie, może podlegać obowiązkowi polisy społecznej wyłącznie w sytuacjach jasno określonych przez przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych.